Đưa tin sai sự thật, dựng video, clip giả mạo về bầu cử
Về các trường hợp đăng tải thông tin sai sự thật liên quan đến cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031, vừa qua, các đơn vị nghiệp vụ thuộc CATP Hà Nội (Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Phòng An ninh chính trị nội bộ…) đã phát hiện và xử lý một số vụ việc.
Ngày 6/3, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, CATP Hà Nội đã xử phạt 2 trường hợp về hành vi “cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân.
Phát hiện 1 tài khoản Facebook đăng tải, chia sẻ thông tin xuyên tạc, sai sự thật về công tác bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao đã tổ chức xác minh; phối hợp Công an các phường Bồ Đề làm việc với chủ tài khoản là ông N.M.H (SN 1950, trú tại phường Bồ Đề).
Tại cơ quan Công an, ông H đã thừa nhận hành vi sai phạm và cam kết không đăng tải các thông tin sai sự thật trên mạng xã hội gây ảnh hưởng xấu đến tình hình ANTT.
Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao và Công an phường Kim Liên làm việc với bà L.B.N
Trường hợp thứ hai là bà L.B.N (SN 1962, trú tại phường Kim Liên). Phát hiện thông tin sai sự thật trên không gian mạng về việc lãnh đạo UBND thành phố có đơn xin thôi chức vụ, Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao và Công an phường Kim Liên đã xác định tài khoản facebook đăng tải thông tin đó là bà L.B.N. Tiến hành làm việc, bà N thừa nhận đã đăng tải thông tin chưa được kiểm chứng và cam kết không đăng tải thông tin sai sự thật trên mạng xã hội.
Trước đó, vào ngày 5/3, Phòng An ninh chính trị nội bộ, CATP Hà Nội đã ra quyết định xử phạt anh Đ.M.T (SN 1981, trú tại phường Kim Liên) về việc đăng tải thông tin sai sự thật về lãnh đạo UBND thành phố có đơn xin thôi chức vụ.
Theo lãnh đạo CATP Hà Nội, thời gian qua lợi dụng không gian mạng, các thế lực thù địch, phản động và một số phần tử cơ hội chính trị thường đăng tải, phát tán thông tin sai sự thật, thông tin xấu, độc liên quan đến công tác nhân sự phục vụ bầu cử nhằm gây nhiễu loạn thông tin, tác động tiêu cực đến nhận thức của người dân và làm ảnh hưởng đến uy tín của các cơ quan, tổ chức.
Một số thông tin sai sự thật được dựng lên nhằm xuyên tạc về tiêu chuẩn, điều kiện của người ứng cử; bịa đặt, suy diễn tiêu cực về lý lịch, phẩm chất, năng lực của một số cá nhân trong danh sách dự kiến ứng cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp. Một số trang mạng còn đăng tải các thông tin kích động, xuyên tạc liên quan đến công tác chuẩn bị cho cuộc bầu cử như việc lập danh sách cử tri, thành lập các tổ bầu cử, công tác tuyên truyền, chuẩn bị cơ sở vật chất phục vụ ngày bầu cử… Các nội dung này thường được viết theo hướng suy diễn, quy chụp hoặc bóp méo bản chất sự việc nhằm gây tâm lý hoài nghi, kích động dư luận và làm ảnh hưởng đến không khí dân chủ, đoàn kết trong xã hội.
Đáng chú ý, các đối tượng còn sử dụng AI để tạo dựng các video, clip giả mạo, cắt ghép hình ảnh, âm thanh nhằm lan truyền thông tin sai lệch liên quan đến cuộc bầu cử. Một số clip được dựng với nội dung kích động, kêu gọi tập trung đông người, biểu tình, phản đối dưới danh nghĩa “bảo vệ quyền lợi cử tri” hoặc “phản đối bầu cử”, gây hiểu lầm và kích động tâm lý trong một bộ phận người dân nếu không được nhận diện kịp thời.
Trước tình hình trên, CATP Hà Nội đã và đang chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ nhằm kịp thời phát hiện, đấu tranh và xử lý các hành vi lợi dụng không gian mạng để đăng tải, phát tán thông tin sai sự thật, thông tin xuyên tạc liên quan đến cuộc bầu cử.
Đăng thông tin sai sự thật về bầu cử có thể phải ngồi tù tới 7 năm
Phân tích các vụ việc dưới góc độ pháp lý, luật sư Lê Hồng Vân – Đoàn Luật sư Hà Nội cho rằng, theo quy định hiện hành, tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả xảy ra, hành vi lợi dụng không gian mạng để đăng tải, phát tán thông tin sai sự thật, thông tin xuyên tạc liên quan đến cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân có thể bị xử lý hành chính hoặc hình sự.
Về xử lý hành chính, theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi Nghị định 14/2022/NĐ-CP), mức phạt tiền từ 10 – 20 triệu đồng được áp dụng đối với cá nhân (tổ chức vi phạm phạt gấp đôi) khi cung cấp, chia sẻ thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống; Thông tin gây ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức, cá nhân hoặc gây hoang mang trong nhân dân.
Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao làm việc với ông N.M.H
Bên cạnh đó, tổ chức cá nhân vi phạm phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật; buộc cải chính thông tin.
Trường hợp đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm, đối tượng thực hiện hành vi có thể bị xử lý hình sự về Tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông theo Điều 288 BLHS 2015 sửa đổi với mức phạt tiền lên tới 1 tỷ đồng hoặc phạt tù tới 7 năm.
Ngoài ra, cá nhân vi phạm còn có thể bị xử lý về Tội vu khống theo Điều 156 BLHS 2015 với mức hình phạt cao nhất lên tới 7 năm tù.
Như vậy, người đăng tải hoặc phát tán thông tin sai sự thật về bầu cử trên mạng có thể bị phạt tiền từ 10–20 triệu đồng, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức phạt tù đến 7 năm nếu gây hậu quả nghiêm trọng
Việc xử lý các đối tượng nhằm bảo vệ tính minh bạch, đúng đắn của cuộc bầu cử; Ngăn chặn tin giả, tin xuyên tạc trên mạng. Đồng thời, việc làm này cũng nhằm đảm bảo an ninh, trật tự xã hội và niềm tin của cử tri.
Cũng theo luật sư Lê Hồng Vân, để phòng chống tin giả, tin sai sự thật, vừa qua, cơ quan chức năng đã ban hành dự thảo Nghị định về nội dung này, trong đó nêu rõ, Bộ Công an tiến hành kiểm chứng tin giả, tin sai sự thật theo quy định.
Về hình thức xử lý tin giả, tin sai sự thật, dự thảo đề xuất các hình thức xử lý chính như giáo dục, răn đe hoặc xử lý vi phạm hành chính đối với các hành vi đưa tin giả, tin sai sự thật nhưng chưa đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự…
Bên cạnh đó, cá nhân thực hiện hành vi vi phạm còn bị áp dụng các hình thức xử lý bổ sung như thông báo về địa phương hoặc cơ quan, tổ chức; Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp, bồi thường thiệt hại cho cá nhân, cơ quan, tổ chức do thực hiện hành vi vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật gây ra theo quy định của pháp luật;
Gỡ, xóa bỏ tin giả, tin sai sự thật được đăng tải trên các phương tiện truyền thông, không gian mạng, mạng xã hội; Đăng tin cải chính, đính chính, công khai thông tin về các nội dung tin giả, tin sai sự thật bản thân cá nhân, tổ chức đã vi phạm; Công khai xin lỗi nạn nhân, các cơ quan, tổ chức bị ảnh hưởng…
Để tránh việc tự đẩy mình vào vòng lao lý, mỗi người dân cần thận trọng, chọn lọc thông tin từ các nguồn chính thống, tránh chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng, thông tin sai sự thật, gây hoang mang dư luận, ảnh hưởng xấu đến ANTT trên địa bàn. Khi phát hiện các thông tin có dấu hiệu sai sự thật, xuyên tạc, kích động hoặc các nội dung bình luận tiêu cực, gây hiểu lầm liên quan đến cuộc bầu cử, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng để xác minh, xử lý theo quy định.